Świat jest do B.A.N.I., czyli jaki? Czy zmiany są konieczne i jaką cenę za nie płacimy? Czy w obecnych czasach ciągle można być dobrą liderką?

Przez ostatnie 20 lat niezmiennie towarzyszył nam świat VUCA. Nauczyliśmy się mówić o zdolności organizacji do przewidywania problemów, które mogą narastać, a także zrozumieniu konsekwencji tych problemów i działań wokół nich. Stawialiśmy na przygotowanie się do alternatywnych realiów i wyzwań. Nauczyliśmy się doceniać współzależność zmiennych oraz zmieniać sposób myślenia wykorzystując istniejące możliwości.

VUCA jest akronimem wprowadzonym w armii amerykańskiej ok. roku 1987. Stąd szybko przeniknął do edukacji, a w latach 2000 – 2010 został rozpowszechniony w szeroko rozumianym biznesie. Zresztą nie bez powodu. Jak pokazuje historia, początek nowego Millenium był idealnym podłożem do stosowania zależności wynikających ze znaczenia słów wchodzących w VUCĘ.

V – volatility – zmienność – jakiekolwiek plany w organizacji mogą szybko tracić na ważności

U – uncertainty – niepewność – trudno przewidywać przyszłość 

C – complexity – złożoność – świadomość i zrozumienie zdarzeń i problemów jest na niskim poziomie

A – ambiguity – niejednoznaczność – pojawia się większe ryzyko związane z podjęciem decyzji

Świat korporacyjny adaptując VUCĘ do swojego środowiska zmodyfikował klasyczna VUCĘ do nowej VUCA PRIME, skupiając się na pozytywnych aspektach dotychczas stosowanych wyrażeń. I choć mamy nowe znaczenia poszczególnych liter, to jednak sens został zachowany.

V – vision – wizja – opisująca stan docelowy wszelkich działań

U – understanding – zrozumienie – polegające głównie na stworzeniu środowiska otwartej komunikacji

C – clarity – jasność – stworzenie jasnych systemów zarządzania ludźmi

A – agility – zwinność – adaptacja umiejętności rozpoznawania sytuacji z użyciem eksperymentów

Nie da się nie zauważyć, że VUCA PRIME jest dużo bliższa dzisiejszemu przywództwu, które często rozumiemy jako relacyjność. Współczesna liderka jest angażująca, gotowa na wymianę doświadczeń oraz przekonaniami i postawą prowadzi zespół do celu.

VUCA czy BANI?

Wielkim momentem w historii współczesnego przywództwa był wybuch pandemii COVID-19. To właśnie ten okres sprawił, że większość wartości i postaw liderskich, które nam wpojono potrzebowały aktualizacji i adaptacji to ekspresowo zmieniających się warunków. I tak właśnie w 2020 r. amerykański futurysta i autor Jamais Cascio zaprezentował światu konkurencję do VUCA – świat BANI. Tym samym śmiało mogę powiedzieć, że VUCA jest już przereklamowana i poza niektórymi elementami, do tamtego świata już nie wrócimy.

Model B.A.N.I. pomaga nam zrozumieć skutki pandemii, procesów jakie doświadczyliśmy w okresie pandemii i doświadczamy w post-pandemicznym czasie oraz to, czego możemy spodziewać się w przyszłości.

Jak rozumieć przejście ze świata VUCA do BANI? To, co kiedyś było niestabilne, przestało być wiarygodne. Ludzie nie czują się niepewnie, są niespokojni. Rzeczy nie są już skomplikowane, zamiast tego podlegają nieliniowym systemom logicznym. To, co kiedyś było dwuznaczne, dziś wydaje się nam niezrozumiałe. Odkryjmy pełne znaczenie akronimu.

B – brittle – kruchy

A – anxious – niespokojny

N – non-linear – nieliniowy

I – incomprehensible – niezrozumiały

Czy zmiany postrzegania biznesu przez pryzmat BANI są dla nas widoczne? I gdzie najczęściej? Tak, zmiany są widoczne i to głównie w nas. W sposobie, w jaki budujemy relacje, jak odnajdujemy się w relacjach starych i nowych. 

Zmiany będące wypadkową pandemii są konieczne i płacimy za nie na wielu płaszczyznach. Weźmy pod uwagę chociażby nas samych i nasze zespoły. Jakie zmiany najczęściej możemy zauważyć:

• większy pesymizm pracowniczy, czyli niskie zaangażowanie w pracę
• przewartościowanie w myśleniu – większą wartość zyskały czas dla rodziny, potrzeba dbania o własne zdrowie, troszczenie się o różnorodność
• kurczącą się przestrzeń do wdrażania innowacji – zdalna praca znacznie wpływa na brak autonomii w podejmowaniu decyzji i różnorodności, pojawiła się większa potrzeba doceniania, częstszego otrzymywania feedbacku i konieczność wdrożenia kultury wellbeing
• zwiększenie oczekiwania obecności i otwartej komunikacji ze strony liderów
• widoczne przemęczenie liderów – wyrobienie i wdrożenie nowych metod działania wymaga zmiany nawyków, stylów zarządzania zespołem i sobą w czasie.

Dobra wiadomość jest taka, że w tak zmieniającym się świecie ciągle jest miejsce na bycie dobrymi liderkami. Naszą adaptację do nowych warunków możemy rozpatrywać w oparciu o 5 filarów: wiarygodność, kontakt, napęd (drive), wsparcie, odwaga.

Wiarygodność – wspiera w rozwijaniu samoświadomości liderskiej, swoich mocnych stron, nazwaniu stylu przywództwa i uciszeniu “wewnętrznego krytyka”.

• jej składowe to autentyczność, pokora, spójność
• autentyczność – jasność intencji i otwarta komunikacja
• szacunek i pokora wobec emocji i zdarzeń
• spójność w deklaracjach i działaniu

Kontakt – dbanie o to, by głos i perspektywa zespołu były usłyszane i uznane za ważne, przy jednoczesnym docenieniu świadomości i kompetencji emocjonalnych i społecznych ludzi. 

• jej składowe to bliskość, empatia, życzliwa obecność
• dbałość o relacje, czyli zrozumienie, że są one źródłem siły zespołu i organizacji
• branie odpowiedzialności za tworzenie bezpiecznej psychologicznie przestrzeni dla wszystkich członków zespołu.

Napęd – rozumiany jako motywacja do działania. Skupia się na tworzeniu planów rozwojowych i planów kariery. To też szansa na dbanie o uznanie i doceniania oraz nagłośnienie sukcesów – projektów, niestereotypowych, odważnych i innowacyjnych rozwiązań oraz na zapewnienie kompleksowych szkoleń przywódczych.

• składowe to sens, energia, nadzieja
• dla liderki to siła i wytrwałość, aby prowadzić zespół przez zmiany, kryzys i niepewność oraz budować w organizacji poczucie sensu i dawać nadzieję na przyszłość.

Wsparcie – to zdanie sobie sprawy, że większą produktywność i skuteczność można osiągnąć przy mniejszym wysiłku intelektualnym i emocjonalnym. Praca zrobiona dobrze jest lepsza od idealnej. W tym aspekcie liderki szerzą kulturę akceptacji dla różnorodnych form networkingu wspierając współprace i promując ideę mentoringu.

• składowe to oparcie, wspólnota, pomoc
• obecność liderska to taka, która wspiera zespół w najtrudniejszych okolicznościach. Liderka potrafi wziąć ciężar odpowiedzialności na siebie, jest współtowarzyszem i jest gotowa prosić o pomoc.

Odwaga – to dbanie o wysoki poziom pewności siebie, zgoda na podejmowanie ryzyka, dodawanie sobie odwagi. Liderka ma odwagę do pokonywania zadań z wysoko podniesioną poprzeczką. Powoduje to jej rozwój – wzrost zasobów, kompetencji i strategii, a także skuteczności i odwagi. Liderka mówi o bezpieczeństwie i etyce w relacjach w kontekście płci, przeciwdziała i skutecznie reaguje w przypadkach dyskryminacji.

• składowe to zaangażowanie, odpowiedzialność, decyzyjność
• odpowiedzialność, osobiste zaangażowanie i podejmowanie decyzji w obliczu trudnych, nieprzewidzianych zdarzeń i okoliczności

Jak być dobrą liderką współczesnych czasów?

Najprostszy przepis to po prostu być sobą. Nie od dzisiaj wiadomo, że kobiety liderki wykazują się ponadprzeciętną determinacją, czy profesjonalną organizacją przedsięwzięć. Świetnie pracują w zespole, mają umiejętności pokonywania wszelkich trudności, widzą zespołowy cel w podejmowanych działaniach, koncentrują się na osiąganiu rezultatów w porozumieniu z zespołem. No i jedno z najważniejszych – pracują w zgodzie ze swoimi wartościami.

U liderów coraz częściej poszukiwane są kompetencje miękkie – komunikatywność, umiejętność pracy w zespole, dobra organizacja pracy i radzenie sobie z presją czasu.

Umiejętność słuchania, słyszenia, otwartość na pomysły, propozycje, sugestie innych. Te relacyjne kompetencje sprzyjają rozwijaniu kreatywności, tworzeniu innowacji. Za liderką, która w sobie ciekawość i pasję pójdzie każdy zespół.

To, co możemy zauważyć i czego być pewne, to to, że zmiany są konieczne i są elementami naszego życia. Zmianom można w świadomy sposób pomóc, dobrać techniki i metody, które są sprawdzone i odpowiadają na potrzeby twoje – liderki.

Zapraszam Cię na mój kanał na YouTube, gdzie możesz zobaczyć zapis live „Świat jest do B.A.N.I.! Jak być dobrą liderką współczesnych czasów?”